In ZERO PARADES: For Dead Spies begeleidt de speler het lot van Hershel, ook bekend als Operant CASCADE. Aan het begin van de game ontwaakt Hershel net uit een dissociatieve episode, waardoor ze net zomin als de speler weet waarom ze precies in de stad Portofiro is. Ze weet nog dat ze een spion is voor The Opera, een bureau uit het communistische Superbloc. Haar missie? Die schiet haar even niet te binnen. De comatose man zonder broek in het appartement kan haar daar ook niet bij helpen. Wie is hij eigenlijk? Zo begint een reis waarin Hershel haar verleden confronteert en mogelijk een ongelofelijk complot of drie aan het licht brengt.
Hou dit vooral tussen ons, maar ZERO PARADES houdt je eigenlijk voor de gek. Je dacht misschien dat je een game ging spelen; beetje rennen, beetje vechten. Maar nee! Voor je er erg in hebt ben je een boek aan het lezen. Echt waar. Een boek waarin je belangrijke en impactvolle keuzes maakt en voorzien van uitstekend stemmenwerk, maar toch. Denk eerder pen-en-papier Dungeons & Dragons dan Baldur’s Gate III. Met laatstgenoemde game heeft ZERO PARADES wel het een en ander gemeen. Zo speelt ook hier de dobbelsteen een grote rol. Regelmatig leidt een gesprek of situatie tot een Skill Check. Ben je een soepele babbelaar? Dan hoef je voor een Personalism check geen 11 of 12 te werpen. Een 7 kan dan al volstaan. Faal je alsnog? Geen ramp, het leven gaat gewoon verder, maar dan op een iets andere manier.
Het grootste deel van de tijd ben je Portofiro aan het verkennen en aan het praten met kleurrijke personages. Klinkt dat saai? Dan is ZERO PARADES waarschijnlijk niet de game voor jou. Portofiro is een genot om te ontdekken; het is groot genoeg om de illusie van een echte stad te verkopen, maar klein genoeg om écht te leren kennen. Hoogtepunten hier zijn de geweldige personages en vertelstemmen. Dat komt voornamelijk door het penwerk dat is verricht om ZERO PARADES tot leven te wekken. Je vindt hier maar weinig proza van bedenkelijk niveau. Hoe vaak kun je dat nou echt zeggen over een game? Laat ik het zo zeggen: als ik een boek lees waar ik van onder de indruk ben, krijg ik een niet te onderdrukken neiging om mooie passages te onderstrepen met een potlood. Bij games vind ik het prima om de dialogen te vergeten. Niet hier.
Laten we eens een grabbel nemen uit de literaire ton. Wanneer Hershel voor het eerst met de lokale jeugd praat: “It’s been years since you interacted with children so, a reminder: be nice. Be *normal*.” ZERO PARADES schittert ook in korte, maar uiterst effectieve kenschetsen. Over een wat angstige feestartikelenverkoopster die op zoek blijkt te zijn naar haar vermiste vader: “Her hood a burrow, she the mouse within.” Geen woord te veel. Vlakbij deze verkoopster staat een verkoper van allerlei media, door de game een Format Fetishist genoemd. Lees hier eens geen aanklacht tegen de hedendaagse entertainmentindustrie in: “Once the format becomes disposable, so does the content. Both symptoms of widespread decay.” En wat te denken van de beschrijving van Absolute Magnitude, een zogenaamde Thought (waarover zo meer): “Things on your mind lately: the nature of existence and the potential pointlessness of everything. What does it all mean? Using the powers of major depression and contemporary philosophy, you’ve reached some startling conclusions…” Contemplatief én humoristisch? Toe maar. Nog één voordat ik jullie met rust laat. Wanneer een ex-piloot gevraagd wordt of hij een verblijf in Portofiro aan kan raden: “’It’s a bit shit, but it’s fine.’ He ignores his companion’s comment.” Een succesvolle roll voor Poetics levert hierna het volgende pareltje op: “You picture the words in bold on the cover of the world’s least enthusiastic travel brochure.” Als bewoner van een gemeente waarvan de officiële slogan ‘Je bent er’ is, voelde ik me zelden zo gezien.
Het praten, verkennen en interacteren met de omgeving wordt geïnformeerd door een aantal spaarzame systemen: management van het welzijn van Hershel, de Skills in Hershels Dossier en Conditioning. Het welzijn van Hershel wordt gereflecteerd in haar Fatigue, Anxiety en Delirium. Een lange shift in de lokale bar kan bijvoorbeeld haar Fatigue doen toenemen. Wanneer deze boven een bepaald niveau komt, is de kans op slagen voor gerelateerde Skill Checks kleiner. Als Fatigue echt tegen de bovengrens tikt, moet je een Skill uitkiezen om permanent met een punt te verlagen. Pijnlijk. Dit vormt nog het meest spelachtige aspect van ZERO PARADES. Door het consumeren van bijvoorbeeld alcohol en drugs of simpelweg door naar bed te gaan, kunnen deze metertjes binnen de perken worden gehouden.
Skills zijn verdeeld over 3 ‘faculteiten’: Action, Relation en Intellect. Elk van deze faculteiten omvat 5 Skills. Voorbeelden hiervan zijn Coordination en Cold Read, maar ook moeilijker te grijpen vaardigheden als Shadowplay, Statehood en Entanglement. Bij aanvang van het spel kies je voor een verdeling, waarmee je dus bepaalt waarin Hershel meer of minder succesvol gaat zijn. Dit kan je later nog bijsturen door het aandoen van andere kleding, door in level te stijgen én door bepaalde Thoughts in het hoofd te nemen.
Dat is het meest interessante onderdeel van het rollenspel voor mij: het Conditioning-systeem. Soms brengt een dialoog, ervaring of impuls Hershel op een bepaald idee of concept. Het accepteren van en zelfs in gesprek gaan met deze Thoughts noemt het spel Conditioning. Een voorbeeld: na een aanvaring met een wild dier komt de Thought Animal Magnetism in Hershel op. Via Conditioning kan deze gedachte worden verkend, waarbij Hershel een dierlijke kant in zichzelf ontdekt. Als je dit accepteert, krijgt Hershel een extra punt voor haar Instincts en Sensors Skills, terwijl de speler ook op andere manieren met dieren om kan gaan. Maar als Hershel zich vijandig tegen dieren gedraagt, vervallen de bonussen én krijg je tijdelijk een flink nadeel op bepaalde Skill Checks. Uiteindelijk kun je, na vaak genoeg in level te stijgen, 9 van dit soort gedachtes huizen.
Ook grafisch is ZERO PARADES absoluut geslaagd. Het gebruikt een schilderachtige stijl die expres nét niet helemaal geraffineerd is. Soms duiken op gebouwen of kleding ineens slordige potloodstrepen op. Alsof je je kleuter hebt achtergelaten bij het beeldscherm. Of, om een misschien meer artistieke interpretatie te geven: alsof de wereld half in de conceptuele fase is blijven steken. Het maakt de gemaaktheid en maakbaarheid van Portofiro en zijn bewoners zichtbaar, tastbaar haast. Het past bij de Grote Ideeën waar de game graag mee speelt en reflecteert de positie van de stad. Kreunend en steunend onder de invloed van technofascistische mogendheid La Luz, kapitalistische geldwolven van EMTERR en communistische stiekemerds van het Superbloc verliest Portofiro elke dag een beetje van haar oorspronkelijke identiteit.
Conclusie
Overkomt het je wel eens dat je per ongeluk een boek leest? Constateer je daarna dat je, zonder ironie, plezier hebt beleefd aan dit dood en begraven medium? Dan zou ZERO PARADES: For Dead Spies wel eens iets voor jou kunnen zijn. Dit is een rollenspel pur sang, waarbij gameplay terecht de tweede viool speelt en zo alle ruimte laat aan ongewoon goed schrijfwerk. Een game om verrukt en halsuitreikend een eerste keer te spelen, maar ook om door de jaren heen te herspelen.
